Share
Hướng dẫn cách đặt hợp âm cho 1 bản nhạc bất kì.(Sưu Tầm)
Hiện kết quả từ 1 tới 4 của 4
  1. #1
    Admin Array
    Tham gia ngày
    Dec 2012
    Đến từ
    Gia Lộc - Hải Dương
    Tuổi
    36
    Bài gửi
    1,306
    Thanks
    9,072
    Được Cám Ơn
    10,615
    Năng lực viết bài
    10

    Hướng dẫn cách đặt hợp âm cho 1 bản nhạc bất kì.(Sưu Tầm)

    Chủ Đề: Hướng dẫn cách đặt hợp âm cho 1 bản nhạc bất kì.(Sưu Tầm)

    ►Lượt Xem: 2008 ►Trả Lời: 3
    ►Ngày Gửi: 08-21-2013 ►Đánh Giá: 5Sao

    Thông Báo: Hãy tìm kiếm kỹ trước khi yêu cầu và cần giúp, chú ý bấm nút Thanks trước khi dowload dữ liệu


    Bài 1: Âm giai và âm thể
    I Khái niệm về âm giai và âm thể
    Âm giai là một chuỗi 7 âm thanh nối tiếp nhau (theo dạng bậc thang), bạn có thể lấy bất cứ 1 nốt nhạc nào làm nốt nền và viết tiếp các nốt còn lại theo thứ tự từ thấp lên cao hoặc từ cao xuống thấp. Có tất cả 30 âm giai tự nhiên khác nhau gồm 15 âm giai thể trưởng và 15 âm giai thể thứ.
    -Ví dụ: Âm giai Đô trưởng gồm các nốt: Đô Rê Mi Fa Sol La Si Đô
    Âm giai La thứ gồm các nốt: La Si Đô Rê Mi Fa Sol La
    Khác với âm giai, âm thể là hình thức của âm giai nhưng không phải theo quy luật bậc thang bắt buộc của âm giai (từ thấp lên cao hoặc từ cao xuống thấp). Các nốt trong âm thể liên kết với nhau theo quy luật hòa âm.
    Vì thế chúng ta biết rằng bản nhạc được viết theo âm thể trưởng hoặc âm thể thứ chứ không phải là âm giai trưởng hoặc âm giai thứ.
    II: Thể của âm giai
    Nếu khoảng cách giữa các nốt nhạc đúng với quy định sau thì 1 âm giai được gọi là âm giai trưởng:
    1-1-1/2-1-1-1-1/2 (1 = 1 cung, 1/2 = nửa cung)
    Bạn có thể lấy âm giai Đô trưởng để kiểm tra: Đô Rê Mi Fa Sol La Si Đô ta có;
    Từ Đô=>Rê=1cung; Rê=>Mi=1cung; Mi=>Fa=1/2cung; Fa=>Sol=1cung; Sol=>La=1cung; La=>Si=1cung; Si=>Đô=1/2cung.
    Tất cả âm giai trưởng tự nhiên đều đúng với khoảng cách này.
    Nếu khoảng cách giữa các nốt nhạc đúng với quy định sau thì 1 âm giai được gọi là âm giai thể thứ:
    1-1/2-1-1-1/2-1-1 (1 = 1 cung, 1/2 = nửa cung)
    Bạn có thể lấy âm giai La thứ để kiểm tra: (tương tự như với âm giai Đô trưởng)
    Lưu ý: Trong bài viết này mình sẽ nói về âm giai tự nhiên chứ không nói đến âm giai nhân tạo.
    III: Tên các bậc trong âm giai
    Có tất cả 7 bậc trong âm giai tương đương với 7 nốt trong 1 âm giai.
    Bậc 1: Chủ âm-Tên của âm giai
    Bậc 2: Thượng chủ âm
    Bậc 3: Trung âm-Nốt định thể trưởng hoặc thứ của âm giai (dựa vào Quãng 3 trưởng hoặc 3 thứ-sẽ nói sau)
    Bậc 4: Hạ áp âm
    Bậc 5: Áp âm
    Bậc 6: Thượng áp âm
    Bậc 7: Cảm âm-Hướng về chủ âm
    Bài 2: Âm giai tương đối
    Giả sử bạn đã biết được 1 bài hát được viết dựa trên âm giai nào, bạn đã biết dùng 3 hợp âm chính của âm giai đó để đệm (Bậc 1,4,5-Mình sẽ nói rõ hơn trong phần sau). Nhưng chẳng lẽ cứ xài mỗi 3 hợp âm đó thì thấy đơn điệu quá, vậy thì những hợp âm nào sẽ sử dụng để phụ vào giúp bài nhạc hay hơn? Tất nhiên là phải có quy tắc cơ bản, và để biết được những hợp âm phụ đó chúng ta cần phải biết âm giai tương đối của âm giai chính trong bản nhạc muốn đệm. Vậy âm giai tương đối là gì?
    I: Âm giai tương đối
    2 âm giai được gọi là tương đối của nhau nếu chúng có chung biến cốt (bằng nhau về số dấu thăng, dấu giáng), mỗi âm giai thể trưởng có 1 âm giai thể thứ tương đối của nó (hay nói ngược lại mỗi âm giai thể thứ có 1 âm giai thể trưởng tương đối của nó) và âm giai thể trưởng cao hơn âm giai thể thứ một quãng ba thứ (hay nói ngược lại âm giai thể thứ thấp hơn âm giai thể trưởng 1 quãng ba thứ).
    *Giải thích về quãng 3 thứ:
    Khoảng cách giữa 3 nốt nhạc liên tiếp nhau và có chứa 1cung + nửa cung dị được gọi là quãng ba thứ. Hay nói cách khác tổng của 3 nốt này là 1,5 cung.
    - 1 cung thì khỏi giải thích ha.
    - Nửa cung dị là 2 nốt nhạc khác tên nhau và có khoảng cách là nửa cung (Mi=>Fa; Si=>Đô).
    Ví dụ:
    Xét âm giai Đô trưởng: Đô Rê Mi Fa Sol La Si Đô ta được 4 quãng ba thứ như sau;
    -Rê Mi Fa tương đương (Rê=>Mi=1cung) + (Mi=>Fa=1/2cung dị) = 1cung + 1/2 cung dị.
    -Mi Fa Sol..................tương tự
    -La Si Đô..................tương tự
    -Si đô Rê...............................
    Trong âm giai Đô trưởng ta thấy rằng mặc dù có 4 quãng ba thứ nhưng chỉ có quãng La Si Đô là có nốt La thấp hơn nốt Đô 1 quãng 3 thứ, và âm giai La thứ (La Si Đô Rê Mi Fa Sol La) cũng không hề có dấu thăng và giáng giống như âm giai Đô trưởng, vì vậy âm giai La thứ chính là âm giai tương đối của âm giai Đô trưởng. Hay nói ngược lại Âm giai Đô trưởng chính là âm giai tương đối của La thứ.
    Vậy thì khi đã biết được âm giai tương đối của âm giai chính trong bài hát, chúng ta sẽ sử 3 hợp âm của âm giai tương đối đó làm hợp âm phụ và cũng sử dụng quy tắc 1-4-5. Lưu ý là tùy hoàn cảnh, tùy giai điệu, có nhiều khi chỉ cần 3 hợp âm chính là đủ rồi, thêm hợp âm phụ lại làm tiếng guitar trở nên ngộ nghĩnh tuổi thơ, không ăn khớp gì với bài nhạc cả.
    Xem bài viết mới nhất hơn cùng chuyên mục

  2. 4 thành viên dưới đây đã cảm ơn bài viết hữu ích của Cuong_yamaha:
  3. #2
    Admin Array
    Tham gia ngày
    Dec 2012
    Đến từ
    Gia Lộc - Hải Dương
    Tuổi
    36
    Bài gửi
    1,306
    Thanks
    9,072
    Được Cám Ơn
    10,615
    Năng lực viết bài
    10

    Bài 3: Âm giai tương tiếp
    Dựa vào 2 âm giai chính là Đô trưởng và La thứ ta có thể viết tiếp 28 âm giai tự nhiên còn lại dựa vào quy định về khoảng cách của âm giai thể trưởng và âm giai thể thứ.
    I: Viết các âm giai thể trưởng dựa vào âm giai Đô trưởng
    Trong âm giai Đô trưởng: Đô Rê Mi Fa Sol La Si Đô ta có thể chia ra 2 phần gồm Đô Rê Mi Fa được gọi là bán âm giai thượng và Sol La Si Đô gọi là bán âm giai hạ.
    1. Âm giai mang dấu thăng
    Để viết 7 âm giai mang dấu thăng ta sử dụng bán âm giai hạ của âm giai Đô trưởng là Sol La Si Đô để làm bán âm giai thượng (tức phần đầu) cho âm giai mới, sau đó viết tiếp các nốt còn lại theo thứ tự tăng dần, ta được âm giai mới như sau:
    Sol La Si Đô Rê Mi Fa Sol
    Tiếp theo dựa vào quy định về khoảng cách của âm giai thể trưởng là 1-1-1/2-1-1-1-1/2 để đặt thêm dấu thăng (#) vào sao cho âm giai mới có khoảng cách đúng với quy định. Ta có thể nhận thấy rằng phần bán âm giai thượng của âm giai mới do lấy từ âm giai trước nên phần này khoảng cách đã đúng, không cần phải chỉnh sửa. Và khoảng cách của âm giai này khi chưa thêm dấu thăng sẽ là: 1-1-1/2-1-1-1/2-1. Khoảng cách này không đúng với quy định. Như vậy ta sẽ thăng nốt Fa nên nửa cung nữa, ta sẽ được:
    Sol La Si Đô Rê Mi Fa# Sol
    Bây giờ nếu kiểm tra lại khoảng cách bạn đã thấy nó hoàn toàn đúng, và đây chính là âm giai tương tiếp của âm giai Đô trưởng: Sol trưởng.
    Tương tự để viết tiếp âm giai tương tiếp của âm giai Sol trưởng ta cũng là như trên, ta được âm giai mới là Rê trưởng:
    Rê Mi Fa# Sol La Si Đô# Rê
    Các âm giai còn lại cứ viết tương tự, lưu ý là chỉ có 7 âm giai tự nhiên có mang dấu thăng thôi nhé. bởi vì 1 âm giai được coi là đúng chỉ khi nó có chứa tên của cả 7 nốt nhạc.
    2. Viết âm giai trưởng mang dấu giáng.
    Ngược lại với cách viết âm giai trưởng mang dấu thăng, đối với âm giai trưởng có mang dấu giáng ta lấy phần bán âm giai thượng của âm giai Đô trưởng (Đô Rê Mi Fa) làm bán âm giai hạ (phần sau) của âm giai mới và viết ngược lại ta được: Fa Sol La Si Đô Rê Mi Fa.
    Ta thấy rằng âm giai mới có khoảng cách là 1-1-1-1/2-1-1-1/2 nên chưa đúng với quy định. Ta cần giáng nốt Si xuống nửa cung để có khoảng cách đúng:
    Fa Sol La Sib Đô Rê Mi Fa
    Bây giờ chúng ta đã có âm giai Fa trưởng đúng với quy định. Để viết tiếp các âm giai còn lại chúng ta cũng làm tương tự:
    Sib Đô Rê Mib Fa Sol La Sib
    Ta được âm giai mới là Si giáng trưởng.
    ...các âm giai còn lại cứ thế mà viết, lưu ý cũng chỉ có 7 âm giai tự nhiên mang dấu giáng. Vì vậy chúng ta sẽ có tổng cộng 15 âm giai thể trưởng.
    Đối với âm giai thể thứ chúng ta sử dụng âm giai La thứ để viết tiếp các âm giai còn lại với cách thức giống như với âm giai thể trưởng. Tuy nhiên cần lưu ý rằng khoảng cách phải đúng với quy định của âm giai thể thứ là: 1-1/2-1-1-1/2-1-1

  4. 3 thành viên dưới đây đã cảm ơn bài viết hữu ích của Cuong_yamaha:
  5. #3
    Admin Array
    Tham gia ngày
    Dec 2012
    Đến từ
    Gia Lộc - Hải Dương
    Tuổi
    36
    Bài gửi
    1,306
    Thanks
    9,072
    Được Cám Ơn
    10,615
    Năng lực viết bài
    10

    Bài 4: Nắm bắt 1 bản nhạc.
    Sau khi đã nắm vững âm giai-âm thể là gì, âm giai tương đối và tương tiếp của 1 âm giai là âm giai nào thì chúng ta đã sẵn sàng để đạt đến cấp độ tiếp theo.
    Đối với 1 bản nhạc, bạn có nhiều cách hòa âm (đặt hợp âm) cho chúng, và tốt nhất là các bạn nên tự làm việc này, trình độ sẽ tiến rất nhanh so với việc nhìn 1 bản nhạc đã được điền sẵn hợp âm, rất không tốt cho 1 người chơi guitar. Tuy nhiên để hòa âm cho 1 bản nhạc, bạn phải nắm bắt được những quy tắc căn bản của công việc này.
    Nhưng trước hết bạn phải hiểu được bản nhạc mình đang nghe hay chính bạn đang thể hiện được viết bằng âm thể nào? Đây là chìa khóa duy nhất để bạn mở cách cửa trở thành 1 tay guitar xuất sắc và đi đún đúng hướng. Để xác định 1 bản nhạc thuộc thể nào bạn có thể tham khảo vài cách sau:
    1. Đối với bản nhạc bạn có sheet: Nếu có sheet bản nhạc mình yêu thích rồi thì việc này khá đơn giản. Bạn chỉ cần quan sát số lượng dấu hóa (thăng, giáng) ghi ở mỗi đầu bản nhạc và nốt kết thúc của bản nhạc đó. Chẳng hạn đầu bản nhạc không có dấu thăng, dấu giáng nào thì có thể chúng nằm ở Đô trưởng hoặc La thứ (bởi vì 2 âm giai này không có dấu hóa lập thành), và nếu bản nhạc kết thúc bằng nốt Đô thì bản nhạc thuộc thể Đô trưởng, nếu nốt kết thúc bằng La thì bản nhạc thuộc thể La thứ. Tương tự nếu bản nhạc có 1 dấu thăng lập thành thì nó có thể là Mi thứ hoặc Sol trưởng, nếu nốt kết thúc là Mi thì bản nhạc thuộc Mi thứ, kết thúc bằng Sol bản nhạc thuộc Sol trưởng.
    Dựa vào quy tắc này bạn có thể tìm được hầu hết thể của các bản nhạc đã có sheet (“hầu hết” có nghĩa rằng không phải tất cả, bởi vì còn 1 số quy tắc khác nhưng ít gặp nên mình sẽ không dài dòng).
    *Lưu ý: Dấu hóa lập thành là những dấu hóa được ghi ở đầu mỗi bản nhạc chứ không phải trong cả bản nhạc.
    *Yêu cầu: Đọc được các nốt nhạc trên khóa Sol.

    2. Nhưng khi bạn nghe người khác hát để đệm cho họ, hay chính bạn hát thì sao? Đây là vấn đề khá đau đầu đối với 1 tay guitar mới. Tuy nhiên đừng quá lo lắng, hãy kiên nhẫn đọc tiếp biết đâu những kinh nghiệm sau đây có thể giúp được bạn. Trong trường hợp này, bạn hãy chú ý đến tiết tấu của bản nhạc. Nếu chúng buồn, nhẹ nhàng và sâu lắng thì phần lớn chúng thuộc thể thứ. Nếu vui vẻ, mạnh mẽ và sôi động thì phần lớn thuộc thể trưởng (cũng không ít ngoại lệ nhé). Công việc tiếp theo xem ra khó nhằn hơn rất nhiều, đó là dò nốt. Nghe có vẻ không dễ dàng nhưng bạn đừng lo, làm vài lần sẽ quen thôi. Nó sẽ phụ thuộc đôi chút khả năng cảm âm của bạn. Bạn hãy hát thật chậm và dò từng nốt trên cần đàn sử dụng 4 ngăn đầu tiên thôi, đánh chậm rãi từng nốt sao cho đúng với từng từ bạn(hoặc người khác) phát ra. Thông thường thì người có kinh nghiệm họ sẽ xác định dựa vào câu nhạc đầu tiên của bản nhạc, nhưng nếu bạn mới chơi thì dò luôn vài câu thì các nốt trên âm giai sẽ dần dần hiện ra thôi. 1 cách hữu dụng để luyện khả năng này là hãy mở bản nhạc ở tốc độ chậm, ca sĩ hát từ nào bạn dò từ đó, dần dần bạn sẽ thấy còn khó khăn nữa.

  6. 3 thành viên dưới đây đã cảm ơn bài viết hữu ích của Cuong_yamaha:
  7. #4
    Admin Array
    Tham gia ngày
    Dec 2012
    Đến từ
    Gia Lộc - Hải Dương
    Tuổi
    36
    Bài gửi
    1,306
    Thanks
    9,072
    Được Cám Ơn
    10,615
    Năng lực viết bài
    10

    Bài 5: Đặt hợp âm vào bản nhạc.
    Sau khi đã biết được bản nhạc được viết trên thể nào thì chúng ta đã xác định được 3 hợp âm xương sống cho bản nhạc đó. Các bạn đã từng nghe nói đến quy tắc 1-4-5? Vậy nó là gì?
    Đó chính là bậc 1 bậc 4 và bậc 5 của một âm giai, và đó cũng chính là xương sống cho 1 bản nhạc. Có nghĩa là chỉ cần dựa vào 3 hợp âm này bạn cũng có thể đệm được rồi.
    Ví dụ:
    Xét âm giai Đô trưởng: Đô Rê Mi Fa Sol La Si Đô
    Chúng ta sẽ thấy rằng bậc 1 chính là hợp âm Đô trưởng (C), bậc 4 là hợp âm Fa trưởng (F), và bậc 5 là hợp âm Sol trưởng-hoặc Sol7 (G-G7). 3 hợp âm này là gốc rễ của tất cả bạn nhạc nào thuộc cung Đô trưởng (có đôi khi người ta chỉ dùng 2 hợp âm chính). Và đối với tất cả những âm giai ở bài trước, các bạn cũng áp dụng như với ví dụ này, dựa vào bậc 1, bậc 4 và bậc 5 của âm giai-hay nói ngắn gọn lại là quy tắc 1-4-5.
    *Lưu ý:
    Đối với âm giai thể trưởng thứ tự hợp âm của chúng là 1=hợp âm trưởng, 4=hợp âm trưởng, 5=hợp âm trưởng và hợp âm 7.
    Đối với âm giai thể thứ thứ tự hợp âm của chúng là 1=hợp âm thứ, 4=hợp âm thứ, 5=hợp âm trưởng và hợp âm 7
    Bậc 7 trong âm giai có tên là "cảm âm", có tính cách hướng về chủ âm. Vì vậy hợp âm 7 cũng có tính chất tương tự, thường sử dụng khi kết thúc 1 đoạn nhạc và kết thúc bản nhạc.
    Khi đã tìm được 3 hợp âm chính cho 1 bản nhạc, chúng ta có thể sử dụng thêm những hợp âm phụ nữa để diễn tả bản nhạc sinh động, phong phú và đỡ nhàm hơn. Những hợp này là hợp âm nào? Đó chính là những hợp âm nằm trong âm giai tương đối với âm giai chính, và cũng sử dụng quy tắc 1-4-5.
    Ví dụ:
    Trong ví dụ trên chúng ta đã tìm được 3 hợp âm chính của bản nhạc thuộc thể Đô trưởng là C, F, G (G7). Và âm giai tương đối của Đô trưởng là La thứ: La Si Đô Rê Mi Fa Sol La
    Chúng ta dựa vào quy tắc 1-4-5 để xác định 3 hợp âm chính của âm giai La thứ đó là La thứ (Am), Rê thứ (Dm) và Mi trưởng (E). 3 hợp âm này chính là những hợp âm phụ để làm bài hát thêm sinh động. Lưu ý là những hợp âm phụ chỉ có tác dụng tăng màu mè, bạn không được lạm dụng nó quá nhiều.
    Như vậy đối với bản nhạc thuộc cung Đô trưởng chúng ta có thể đệm bằng 6 hợp âm cơ bản là C, F, G(G7), Am, Dm, E. Ngược lại đối với bản nhạc thuộc cung La thứ, chúng ta cũng có 6 hợp âm cơ bản này, nhưng sẽ đảo lại thứ tự ưu tiên của chúng. Có nghĩa rằng bộ 3 Am, Dm, E (E7) sẽ là những hợp âm chính, bộ 3 C, G, F sẽ là phụ. Bạn hoàn toàn có thể tìm được tất cả những bộ hợp âm còn lại dựa vào bảng hợp âm trong bài trước, và khi chơi đàn gặp loại nào bạn nên cố gắng ghi nhớ chúng.
    Để đặt hợp âm vào bản nhạc sao cho hay đó là vấn đề mất nhiều thời gian. Vì vậy hãy học cách bắt đầu ngay bây giờ để tích lũy kĩ năng và kinh nghiệm của bạn. Các bạn nên ghi nhớ những điểm sau khi đặt hợp âm vào 1 bản nhạc:
    1. Hợp âm chính dùng để mở đầu và kết thúc bản nhạc.
    2. Hợp âm 7 được đặt trước lúc kết thúc bản nhạc hoặc đặt trước hợp âm bậc 1 để kết thúc 1 đoạn nhạc.
    3. Nốt đầu mỗi ô nhịp trong bản nhạc-ngoại trừ trường hợp đảo phách (sử dụng dấu luyến)-chính là phách mạnh của ô nhịp đó. Nếu các bạn đệm đàn không có sheet thì dựa vào lúc các bạn đánh dây bass là chính hắn đấy. Nếu nốt này nằm trong hợp âm nào thì bạn sử dụng hợp âm đó (coi chi tiết phía dưới).
    4. Nếu ô nhịp đầu tiên bị thiếu, ta không ghi hợp âm nào.
    5. Nốt có trường độ dài nhất trong ô nhịp sẽ quyết định hợp âm của ô nhịp đó.
    Giải thích thêm: 1 hợp âm được cấu tạo bằng 3 nốt nhạc chính, dựa vào quy tắc 1-3-5. Nốt nền chính là tên của hợp âm, nốt thứ 2 xác định bằng cách đếm thuận từ nốt nền đến nốt thứ 3 trong âm giai đó, nốt thứ 3 đếm thuận từ nốt nền đến nốt thứ 5. Để dễ hiểu hơn, ta xem ví dụ sau:
    Xét âm giai Fa thăng thứ: Fa# Sol# La Si Đô# Rê Mi Fa#
    Trong hợp âm Fm# ta có nốt Fa# là nốt nền, tính từ 1 là nốt Fa# này đếm thuận lên nốt thứ 3 ta được nốt La, tính từ 1 là nốt Fa# đếm thuận lên nốt thứ 5 ta được nốt Đô#. Vậy hợp âm Fa thăng thứ được cấu tạo từ 3 nốt Fa#, La, Đô#.
    Tương tự hợp âm Si thứ được cấu tạo từ 3 nốt: Si, Đô#, Mi
    hợp âm Đô thăng trưởng được cấu tạo từ 3 nốt: Đô#, Mi, Sol#.
    Vậy chẳng hạn khi gặp phách mạnh là 1 trong 3 nốt cấu tạo nên những hợp âm chính này thì ta sẽ sử dụng hợp âm chính đó. Ví dụ phách mạnh là 1 trong 3 nốt Si Đô# Mi thì chúng ta sử dụng hợp âm Si thứ.....cứ như vậy. Đối với những nốt nhạc mà không nằm trong 3 hợp âm chính thì chúng ta xét đến những hợp âm của âm giai tương đối.

  8. 7 thành viên dưới đây đã cảm ơn bài viết hữu ích của Cuong_yamaha:

 

Chủ đề tương tự

  1. Anh em hướng dẫn giúp mình cách pots bài.
    Gửi bởi tuấn hạnh trong mục Hướng dẫn sử dụng
    Trả lời: 5
    Bài cuối: 07-02-2014, 09:01 AM
  2. Style yamaha sưu tầm
    Gửi bởi PL TấnTới trong mục Style
    Trả lời: 8
    Bài cuối: 08-20-2013, 08:41 PM
  3. Chopin sheet music sưu tầm
    Gửi bởi Dungtyros4 trong mục Sheet nhạc - Bài hát có hợp âm
    Trả lời: 1
    Bài cuối: 08-04-2013, 10:09 AM
  4. Một sô Midi sưu tầm
    Gửi bởi demas trong mục Mid - Song
    Trả lời: 0
    Bài cuối: 07-31-2013, 02:31 PM